Katedrę zbudowaną z polecenia 1. króla Portugalii "gryzie" nieznany dotąd gatunek grzyba

29 stycznia 2019, 14:52

Starą Katedrę w Coimbrze (port. Sé Velha de Coimbra), jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków architektury romańskiej w Portugalii, niszczy wolno rosnący, czarny grzyb. Strzępki wpijają się w kamień i prowadzą do powstawania pęknięć. Oprócz tego produkują polisacharydy, które wyzwalają erozję. W wyniku prac wielodyscyplinarnego zespołu ustalono, że to nieznany dotąd gatunek MCBF (od ang. microcolonial black fungi).



Dzięki nowej metodzie uszkodzenie tkanek po zawale będzie można ograniczyć nawet o 30%?

17 października 2019, 05:13

Każdego roku zawał zabija niemal 10 mln, a udar ponad 6 mln ludzi na całym świecie. Wiadomo, że niedokrwienie wywołuje martwicę. Dopiero teraz okazało się jednak, czemu do tej martwicy dochodzi. Przyczyną jest nagromadzenie pewnego lipidu, który blokuje funkcje komórkowe.


Aktywne mikrocząstki z oddziaływaniami sterowanymi zewnętrznym oświetleniem

4 czerwca 2020, 11:52

Badacze z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, ETH w Zurychu i Uniwersytetu w Cambridge zademonstrowali aktywne mikrocząstki poruszające się w płynie pod wpływem zewnętrznego oświetlenia, których kierunek ruchu zależy od długości fali padającego światła. Wyniki badań opublikowano w prestiżowym czasopiśmie naukowym Nature Communications.


Ocieplenie może doprowadzić do wyginięcia wielu gatunków planktonu

28 grudnia 2020, 13:03

Plankton morski, który stanowi podstawię wielu ekosystemów, wytwarza około połowy tlenu na Ziemi i reguluje poziom dwutlenku węgla w atmosferze, może być zagrożony wyginięciem wskutek ocieplania się klimatu. Do takich wniosków doszedł zespół pracujący pod kierunkiem doktorantki Sarah Trubovitz z University of Nevada w Reno


Kraków: naukowcy z Politechniki opracowali metodę, która znacznie skróci czas produkcji leków

13 lipca 2021, 11:46

Naukowcy z Politechniki Krakowskiej opracowali technologię opartą na ultradźwiękach, która znacząco skróci czas produkcji leków. Najlepsze efekty osiągamy przy lekach przeciwdepresyjnych, gdzie skrócenie czasu otrzymywania produktu wynosi aż 90 proc. W innych grupach skrócenie czasu produkcji wynosi od 30 do 50 proc. – tłumaczy dr inż. Jolanta Jaśkowska, która stoi na czele zespołu badawczego.


Sukces napromieniania materiałów w sondzie ISHTAR w reaktorze MARIA

15 marca 2022, 06:50

Pełnym powodzeniem zakończyły się prace prowadzone przez zespół reaktora MARIA, związane z badaniem materiałów konstrukcyjnych dla reaktorów czwartej generacji chłodzonych helem. Wykonana przez nich sonda ISHTAR (Irradiation System for High-Temperature Reactors) opuściła rdzeń reaktora, a znajdujące się w niej napromienione próbki zostały przekazane do dalszych badań.


Na Wenus istnieją aktywne wulkany?

16 marca 2023, 17:37

Nie od dzisiaj wiemy, że na Wenus są wulkany. Naukowcy spierali się jednak o to, czy nadal są one aktywne. To bardzo istotne pytanie, gdyż Wenus jest planetą bliską Ziemi, miała niegdyś wodę na powierzchni, więc warto odpowiedzieć sobie na pytanie, dlaczego na Ziemi kwitnie życie, podczas gdy na Wenus panują temperatury z piekła rodem


Brytyjczycy znaleźli świetnie zachowaną studnię z epoki brązu

14 maja 2024, 14:00

Podczas prac archeologicznych podjętych w związku z rozbudową drogi w pobliżu Benson w Oxfordshire, naukowcy znaleźli dobrze zachowaną studnię z epoki brązu. Specjalistów najbardziej cieszy fakt, że świetnie zachowała się drewniana struktura studni. Sprzyjały temu odpowiednie warunki, duża ilość wody w glebie. Pozwoliła ona zachować zabytek, ale utrudniała pracę archeologom.


Supergorące złoto nie uległo katastrofie. Badania pomogą w rozwoju fuzji jądrowej

29 lipca 2025, 12:16

Pobili rekord temperatury, obalili teorię o katastrofie entropii i wykorzystali nowy metodę spektroskopii laserowej do badania gęstej plazmy – a to wszytko podczas jednych przełomowych badań, których wyniki opisali na łamach Nature. Międzynarodowy zespół naukowców z uczelni w USA, Wielkiej Brytanii i European XFEL poinformował o podgrzaniu złota do ponad 19 000 kelwinów bez utraty jego struktury krystalicznej.


Kazachstan przygotowuje się do reintrodukcji tygrysa

17 marca 2026, 08:12

Przed kilkoma tygodniami rząd Kazachstanu wydał decyzję o powiększeniu Państwowego Rezerwatu Natury Ile-Bałchasz. Rezerwat utworzony w 2018 miał dotychczas powierzchnię 450 252 hektarów (4502 km2), a zostanie powiększony o 35 088 ha (350 km2), co pozwoli na połączenie rozdzielonych obecnie fragmentów rezerwatu. Ile-Bałchasz chroni jeden z największych ekosystemów wodno-bagiennych Azji Środkowej, deltę rzeki Ili i wybrzeże jeziora Bałchasz. Jednocześnie w regionie tylko w ubiegłym roku zasadzono 37 000 nowych drzew, a to tylko niewielka część planu zakładającego zasadzenie 2 miliardów drzew do roku 2027. Wszystko to ma służyć, między innymi, reintrodukcji tygrysa.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk